تمرین تاب آوری در مشاهده با تمرینهای معمول طراحی متفاوت است، بیشتر تمرینهای طراحی هدف مشخصی دارند؛ مانند پرسپکتیو، آناتومی بدن انسان، ساختمان چشم و…، برخی نیز نتیجه مشخصی دارند؛ مانند آموزش طراحی مکعب، نقاشی با اشکال هندسی و…،
اما برخی از تمرینها تجربه محور هستند، لازم است خود هنرجو دست به قلم ببرد و شروع کند تا به درک شخصی برسد، همانطور که در تمرین نقاشی بیکلام خدمتتان گفتم، خودِ تمرین در حین انجام، خودش را تعریف میکند! این تمرین نیز از همین جنس است، در این تمرین روزانه، قرار نیست طراحی شما کامل شود! حتی قرار نیست هر روز اثر بهتری روی کاغذ خلق کنید.
تنها کاری که انجام میدهید، ۱۰ دقیقه مشاهده و طراحی روزانه از یک مدل ثابت است.
اگر امکان تماشای فیلم را ندارید، مقاله زیر چکیده آن است و میتوانید آن را مطالعه کنید:
نحوه انجام تمرین تاب آوری در مشاهده
شیوه اجرای این تمرین مشابه یکی از تمرینهای جلسه سوم دوره طراحی پایه به سبک انیشتین است که در ادامه بیان میکنم:
یک مدل نسبتا پیچیده با فرمهای ارگانیک انتخاب کنید، برای مثال: میوه کاج، گل و گیاه طبیعی، پارچه و کاغذ مچاله شده و… (توصیه میکنم برای این تمرین از عکس مدل استفاده نکنید)
مدل را در فاصله ۳۰-۵۰ سانتیمتری خود قرار دهید، تا بتوانید به وضوح آن را مشاهده کنید و سر خود را عقب یا جلو نبرید.
مدل را در راستای کاغذ قرار ندهید، اگر راست دست هستید مدل را سمت چپ خود قرار دهید، اگر چپ دست هستید برعکس، مانند تصویر زیر، حالتی V شکل ایجاد میشود.
ساعت یا تایمر را برای ۱۰ دقیقه تنظیم کنید.
سعی کنید به مدل نگاه کنید و از یک بخش مدل شروع کنید و چشم خود را روی خطوط و لبههای آن حرکت دهید، همزمان بدون نگاه به کاغذ، دست و قلم خود را حرکت دهید.
پس از ۱۰ دقیقه طراحی را متوقف کنید، هدف ما در این تمرین طراحی کامل نیست، اگر علاقهمند هستید، در زمان دیگری طراحی را بهطور کامل انجام دهید.
روز بعد یا یک روز در میان، همان مدل را از همان زاویه دوباره طراحی کنید، سعی کنید همان مسیر و خطوط روز قبل را تکرار کنید.
تمرین تاب آوری در مشاهده را برای حداقل یک تا دو هفته مداوم انجام دهید.
نکات و قوانین تمرین:
در حین انجام این تمرین، مواردی را لازم است رعایت کنید تا تقویت و اثربخشی تمرین دوچندان شود:
- عجله نکنید، همانطور که پیشتر گفتم، قرار نیست در ۱۰ دقیقه مدل را کامل طراحی کنید.
- اجازه دهید حرکت چشم و دست به آرامی با هم هماهنگ شوند. مشاهده پیوسته و حرکت آرام چشم و دست اهمیت دارد.
- بیشتر زمان مشاهده، چشمتان به مدل باشد.
- در روزهای بعد مراقب باشید دچار وسوسه نگاه سطحی و آشنایی بیش از حد با مدل نشوید، مشاهده جزئیات بیشتر در روزهای بعد اهمیت بیشتری دارد تا طراحی سریع و سطحی.
قبل از مطالعه ادامه مطلب…
اگر قصد دارید این تمرین را تجربه کنید، توصیه میکنم فعلا ادامه مطلب را مطالعه نکنید. یک یا دو هفته تمرین تاب آوری در مشاهده را انجام دهید و سپس به این مطلب بازگردید.
ممکن است نتیجهای را تجربه کنید که اگر پیشآگاهی از آن داشته باشید، این دریافت را مختل کند و بخشی از اثر تمرین از بین برود.
مطالعه ادامه مطلب و نکات جمعبندی
بعد از انجام مداوم این تمرین چه مواردی را تجربه خواهید کرد؟
اگر این تمرین را حداقل برای یک تا دو هفته انجام داده باشید، تجربه جالبی خواهید داشت. برخی از هنرجویان ممکن است در روز اول یا روزهای اول خطوط و لبهها را به وضوح مشاهده نکنند، مسیر خطوط را گم کنند، دچار کلافگی و یا حتی سردرد شوند، اما بعد از مدتی تقویت دید و مشاهده جزئیات شروع خواهد شد.
فرورفتگی، لبهها، شکل سایهها، درک فرم و حجم، جزئیاتی که قبل از انجام تمرین دیده نمیشد، اکنون واضح و شگفت انگیز به نظر میرسد.
مدلی که بهنظر تکراری بود، هر روز خطوط و اطلاعات بیشتری برای عرضه دارد.
اما بجز تجربه تقویت دید و مشاهده، چند تجربه درونی دیگر نیز ایجاد میشود که من دو مورد را بیان میکنم.
تاب آوری در مشاهده
من اسم این تمرین را تاب آوری در مشاهده گذاشتم، چون در این چند سال متوجه شدم،
بخش مهمی از یادگیری طراحی، توانایی ماندن و دیدن است.
توانایی تکرار دیدن، تکرار طراحی یک مدل، آن هم زمانی که ذهن با بیقراری دنبال تنوع، نتیجه و هدف است.
البته این روش ابداع من نیست، بسیاری از اساتید و طراحان حرفهای، روزها روی یک مدل یا موضوع ثابت کار میکنند، با تجربه عملی خود درک کردهاند که برای رسیدن به کیفیت، لازم است ابتدا روی تکرارهای ناقص سرمایهگذاری کرد.
پذیرش ملال در تمرین طراحی
در مورد اهمیت پذیرش ملال در مطلب مزیت مبتدی بودن توضیح دادهام، اما برای درک و تمرین عملی این مورد، این تمرین فوقالعاده است؛ بخشی از دشواری این تمرین از ملال ناشی میشود، همان مدلی که دیروز دیدهایم امروز هم روبروی ما قرار دارد.
نه زمان ۱۰ دقیقهای تمرین چالش خاصی دارد و نه رسم این خطوط دشوار است(هر چند ناقص و اشتباه باشند)، چالش اصلی همین مواجه با حس ملال ناشی از دیدن مداوم یک مدل تکراری است.
تقریبا با اطمینان میتوانم تضمین دهم که فقط با تمرین عملی میتوان به این تاب آوری در مشاهده و پذیرش ملال در تمرین طراحی رسید.
جمعبندی و سخن آخر
شاید به نظر برسد این تمرین، نکته تخصصی و آموزشی خاصی برای شما ندارد، شاید بعد از یک هفته احساس کنید دانش طراحی شما آن قدر متحول نشده است،
اما میتواند توانایی مهمی را تقویت کند؛
ظرفیت آرام ماندن در برابر یک موضوع، مشاهده عمیقتر آن و ادامه دادن بدون نیاز به نتیجه فوری.
بهترین دورههای آموزشی طراحی و نقاشی را اگر تهیه کنید و حتی زیر نظر اساتید طراحی آموزش ببینید، اگر این توانایی را بصورت عملی تقویت نکرده باشید، خیلی زود از ادامه مسیر منصرف خواهید شد.
و شاید نکته طنز ماجرا این باشد که بهجای افزایش ظرفیت تابآوری در مشاهده و پذیرش ملال با تمرین عملی، به دنبال راهی سریعتر، کوتاهتر و جذابتر در میان ترفندها و دورههای آموزشی فشرده بگردیم.
این مطلب و آموزش توسط گروه طراحی روشن بدون هیچ حمایت مالی آماده شده است، اگر از نوشته و فیلم استفاده میکنید و بازنشر میدهید، لطفا نام منبع را حذف نکنید، تا زحمت و هزینهای که پرداختهایم، حفظ شود. ممنونم
سلام استاد عزیز
این تمرین دقیقا مخصوص خودم
ادامه مطلب هم بعدا میخونم
خیلی ممنون که مثل همیشه به فکر هنرجوها هستید
سلام سید مهدی، ممنونم از همیشه بودنت. خواهش میکنم، تمرین فوقالعادهای هست، طبق تجربه خودم البته.