پرسپکتیو یک نقطه ای اتاق یک تمرین عملی برای تقویت و درک مفهوم پرسپکتیو یک نقطهای است. در بین دستهبندیهای پرسپکتیو، پرسپکتیو یک نقطهای شاید سادهترین مبحث باشد اما نکاتی دارد که اگر رعایت نشود طراحی ما غیر طبیعی به نظر میرسد.
درک عملی پرسپکتیو یک نقطهای برای یک طراح ذهنی اهمیت زیادی دارد. انجام تمرینهای مختلف مانند طراحی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق یا پرسپکتیو دو نقطهای ماشین و…، باعث میشود مفهوم پرسپکتیو از حالت تئوری و فرمول خارج شده و به مهارتی عملی و ذهنی تبدیل شود.
در این آموزش ابتدا به بررسی نکات ضروری برای طراحی پرسپکتیو داخلی اتاق میپردازم و سپس با وسایلی ساده تمرین عملی طراحی پرسپکتیو یک نقطه ای اتاق را با هم انجام میدهیم. فرض من این است که با مفهوم پرسپکتیو یک نقطه ای و طراحی مکعب آشنا هستید. این طراحی احتمالا حدود یک تا دو ساعت زمان میگیرد.
فیلم
اگر امکان تماشای فیلم را ندارید، مقاله زیر چکیده آن است و میتوانید آن را مطالعه کنید:
نکات ضروری برای طراحی پرسپکتیو یک نقطه ای اتاق
۱- به طور کلی فرم یک اتاق ساده، نمای داخلی یک مکعب مستطیل است (طراحی ساده مکعب را چک کنید) و اگر نقطه پرسپکتیو (که نقطه گریز یا Vanishing Point هم گفته میشود) را دقیقا وسط در نظر بگیریم، با رسم قطرهای دو مستطیل، نقطه گریز مشخص خواهد شد.
اما این یک حالت طراحی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق است و احتمالا سادهترین و از نظر من غیرجذابترین حالت، چون خط افق هم دقیقا وسط کادر قرار دارد.
۲- نقطه پرسپکتیو لازم نیست دقیقا مرکز دیوار انتهایی باشد. میتواند داخل مستطیل دیوار انتهایی (وجه روبرویی) جابهجا شود، البته به همراه جابهجایی خود این دیوار در کادر. شرطش این است که نقطه از مستطیل دیوار انتهایی بیرون نرود.
یعنی نمیتوانیم نقطه پرسپکتیو را خارج از کادر در نظر بگیریم؟ بله، اما در این حالت دیوار انتهایی هم احتمالا از کادر خارج میشود و اتاق کشیده و دفرمه دیده میشود: یک دیوار بیش از اندازه کشیده و دیوار سمت دیگر فشرده.
۳- اندازه وجه انتهایی مکعب مستطیل یا همان دیوار انتهایی میتواند کوچک یا بزرگ باشد، ولی به تاثیری که از نظر عمق در ذهن بیننده ایجاد میکند دقت داشته باشید. اگر به شکل مستطیل بزرگ رسم شود، عمق اتاق را کم نشان میدهد و ما به دیوار نزدیک خواهیم بود، اگر مستطیل کوچکی رسم شود، ممکن است به جای اتاق یک سالن را تداعی کند.
۴- در نکته قبلتر درباره جابهجایی نقطه پرسپکتیو و دیوار انتهایی صحبت کردم. بهتر است این جابهجایی در محدوده میانی کادر تصویر باشد، چون اگر به کنارههای کادر نزدیک شود مانند تصویر زیر، به دلیل کشیده شدن دیوار یک سمت و ناپدید شدن دیوار سمت دیگر، طراحی اتاق غیرطبیعی به نظر میرسد.
۵- این نکته اهمیت زیادی دارد. در تمام نکاتی که پیش از این بیان کردم، کادر یا صفحه تصویر را با وجه یا دیوار اتاق یکی در نظر گرفته بودم، در تصویر زیر این مورد را نشان دادم.
اما کادر تصویر یا کادر طراحی، لزوما با چهارچوب دیوار اتاق یکی نیست، مخصوصا برای طراحیهای حرفهایتر. کادر طراحی میتواند تنها بخشی از نمای داخلی مکعب را نشان دهد، یعنی مانند تصویر زیر خطوط یال مکعب (خطوط گریز دیوارهای اتاق) به گوشههای کادر وصل نشود.
۶- در اولین نکته گفتم، قرار دادن نقطه پرسپکتیو و خط افق دقیقا در میانه تصویر، طراحی پرسپکتیو یک نقطهای ساده و غیرجذابی ایجاد میکند. توصیه میکنم نقطه گریز و خط افق را کمی بالاتر یا پایینتر از میانه تصویر در نظر بگیرید.
البته به تاثیری که ایجاد میکند هم توجه داشته باشید. اگر خط افق بالاتر از میانه کادر تصویر باشد، ما نمای بیشتری از کف اتاق خواهیم دید و سقف کمتر دیده میشود و برای بیننده این احساس ایجاد میشود که شخصی ایستاده داخل اتاق را نگاه میکند.
اگر خط افق را پایینتر از میانه تصویر در نظر بگیریم، بخش بیشتری از سقف دیده میشود و به نظر میرسد از زاویه دید شخصی نشسته در حال تماشا هستیم. (این موارد را به عنوان زاویه دید در آموزش پرسپکتیو بیان کردم.)
فکر میکنم همین نکات برای این تمرین عملی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق کافی باشد. اگر به جزئیات بیشتری اشاره کنم، از آموزش اصلی دور خواهیم شد.
وسایل مورد استفاده در آموزش طراحی اتاق با پرسپکتیو یک نقطهای
طبق سیاق گذشته، از وسایل کم و ساده استفاده میکنیم تا مانعی برای شروع طراحی وجود نداشته باشد. وسایل طراحی که من استفاده کردم، شامل:
کاغذ طراحی پارس
مداد معمولی (HB)
اتود (اختیاری)
پاک کن خمیری یا معمولی
خط کش
توصیه میکنم در طراحی اولیه از خط کش استفاده کنید، اما برای دورگیری و طراحی جزئیات میتوانید به کنترل دست خود تکیه کنید.
سایز کاغذ را برای این آموزش، اندازه استاندارد A4 توصیه میکنم. اگر از سایز کوچکتر استفاده کردید، جزئیات طراحی را کم کنید. اگر کاغذ بزرگتر انتخاب کردید، مراقب خستگی و افزایش زمان طراحی باشید.
مراحل طراحی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق
در طراحی اتاق و احتمالا بسیاری از موضوعاتی که تا الان آموزش دادهام، مراحل طراحی اهمیت دارد. طراحی از کل به جز شاید بدیهی به نظر برسد اما برای طراحی پرسپکتیو اهمیت بیشتری دارد. به دلیل وجود خطوط زیاد در طراحی ممکن است وسوسه شوید به جای رسم خطوط راهنما شروع به طراحی جزئیات کنید، اما در این صورت از چهارچوب خطوط راهنما خارج میشوید و طراحی از ساختار پرسپکتیو دور میشود.
حداقل مراحل اولیه طراحی را سعی کنید با من همراه باشید.
طراحی نمای اولیه اتاق
اگر خود کادر کاغذ را به عنوان کادر طراحی در نظر میگیرید مشکلی ندارد، اما من توصیه میکنم کادری را رسم کنید تا به مهارت کادربندیتان برای آینده هم کمک کند.
سپس خط افق را کمی بالاتر از میانه کادر و مستطیلی به عنوان دیوار انتهایی رسم میکنم.
نقطه پرسپکتیو را روی خط افق و داخل این مستطیل مشخص میکنم و از آن نقطه به گوشههای مستطیل میانی خطوطی را رسم میکنم تا به کادر طراحی برسد.
رسم خطوط راهنما
بسیاری از طراحان کمیک بعد از مشخص کردن نقطه پرسپکتیو خطوط راهنمایی را رسم میکنند تا برای طراحی ساختمان و بخشهای دیگر طراحی از آنها استفاده کنند. من هم چند خط مشخص میکنم، البته با توجه به تصویر ذهنی که دارم، یعنی خطوط راهنمای زیادی رسم نمیکنم.
اگر کاغذتان کوچک است یا نگران شلوغ شدن طراحی هستید، میتوانید این خطوط را رسم نکنید.
از این مرحله به بعد شروع به جانمایی وسایل و بخشهای اتاق میکنیم. سعی کنید برای هر وسیله با رسم مستطیل یا مکعب شروع کنید. در این تمرین بیشتر وسایل همراستا با دیوارهای اتاق طراحی میشوند، پس خطوط عمقی آنها هم به نقطه پرسپکتیو اصلی اتاق میرسد.
طراحی درب اتاق
به دلیل ذهنی بودن طراحی، یکی از مشخصههای اصلی اتاق را ابتدا رسم میکنم. با رسم یک مستطیل روی دیواره سمت چپ محدوده درب را مشخص میکنم. ارتفاع و پهنای درب را اختیاری در نظر بگیرید. (دقت کنید این مستطیل روی دیواره جانبی در پرسپکتیو ذوزنقه دیده میشود: ضلعهای بالا و پایین آن به سمت نقطه پرسپکتیو میروند و خطوط عمودی عمودی میمانند.)
برای چهارچوب درب، پهنای یک سمت را مشخص میکنم و با توجه به مشخص بودن قطر مستطیل اولیه، پهنای چهارچوب سمت دیگر به دست میآید. این روش را در بخش «فاصله خطوط مساوی» از آموزش پرسپکتیو یک نقطهای توضیح دادهام.
نزدیک کناره درب یک مستطیل کوچک برای محدوده دستگیره درب مشخص میکنم که بعد جزئیات آن را رسم کنم.
طراحی پرسپکتیو یک نقطهای میز در اتاق
تصمیم گرفتم یک اتاق مینیمال یک نفره طراحی کنم، پس یک میز دقیقا کنار درب طراحی میکنم. برای این منظور، یک مکعب با ارتفاعی کمی کمتر از نیمه ارتفاع درب و با عمقی نرسیده به انتهای اتاق رسم میکنم (به دلیل اینکه برای انتهای اتاق یک کمد یا کتابخانه هم طراحی کنیم).
ضخامتی برای روی میز مشخص میکنم و پایههای آن را با فرم ساده استوانه رسم میکنم. دقت داشته باشید که پایههای نزدیک به بیننده پهنتر و بلندتر از پایههای دورتر میز هستند.
روی این میز میتوانیم هر وسیلهای قرار بدهیم، میتوانیم به عنوان یک میز رایانه در نظر بگیریم. من ایده سطح شیبدار به ذهنم رسید که میزی مخصوص طراحی باشد، یعنی قسمت میانی میز صفحه متحرکی داشته باشد که برای طراحی باز و بسته میشود.
برای رسم این صفحه طراحی، یک کادر مستطیل روی سطح میز مشخص میکنیم، سپس عرض این کادر را با زاویهای حدود ۴۵ درجه شیبدار رسم میکنیم و از گوشه آن به نقطه پرسپکتیو خط گریزی رسم میکنم. عرض دیگر موازی همین زاویه رسم میشود و ما یک صفحه طراحی داریم. چون شیب فقط زاویه خطوط عرضی را عوض میکند و این خطوط موازی میمانند، خطوط عمقی صفحه همچنان به همان نقطه پرسپکتیو میرسند.
برای طبیعیتر شدن میز طراحی، کادر مستطیل روی سطح میز را فرورفته رسم میکنیم، یعنی زیر صفحه طراحی ما فضای خالی وجود دارد.
برای جذابیت بیشتر روی صفحه طراحی یک کاغذ و گلدان استوانهای گوشه میز رسم میکنیم.
محدوده هر جزئیاتی را میتوانید اطراف میز مشخص کنید، برای مثال من تخته یا کاغذی روی دیوار مقابل میز رسم میکنم و یک چراغ مطالعه طراحی هم گوشه دیگر میز مشخص میکنم.
طراحی صندلی
بخش جذاب و چالشی طراحی، صندلی برای میزی است که رسم کردیم. قسمت میانی میز را با رسم قطرها میتوانیم مشخص کنیم یا با تخمین چشمی بخش میانی را در نظر بگیریم. سپس یک مکعب روی سطح زمین رسم میکنیم.
برای پشتی صندلی هم صفحه شیبداری را بالای مکعب مشخص میکنیم.
این چهارچوب راهنمای طراحی صندلی ما است، چه صندلی چرخدار در ذهنمان باشد چه صندلی ساده و پایهدار. برای چالش بیشتر من صندلی چرخدار و دستهداری را در نظر میگیرم، شما میتوانید با یک صندلی چوبی پایهدار طراحی را پیش ببرید.
برای بخش نشیمن صندلی، مکعبی با گوشههای گرد رسم میکنم با کمی انحنا در بخشهای میانی.
برای پشتی صندلی نیز یک مکعب منحنی رسم میکنم، روی همان صفحه زاویهدار. سپس با انحنایی اتصال پشتی صندلی به نشیمن صندلی را مشخص میکنم.
مرکز نشیمن صندلی و وجه پایین مکعب را با رسم قطر مشخص میکنم و محوری را برای پایه صندلی در نظر میگیرم.
سپس روی زمین و وجه پایین مکعب دایرهای رسم میکنم (دایره در این زاویه پرسپکتیو به شکل بیضی دیده میشود).
حال مانند رسم کردن شعاع این دایره، شش پایه چرخدار طراحی میکنم، چرخ و انتهای هر پایه روی محیط بیضی قرار میگیرد. (پایه صندلیهای اداری معمولا پنج پر است، اما برای رسم دقیق آن باید زاویه ۷۲ درجه بین پایهها را هم رعایت کنیم که خودش مطلب جداگانهای میشود. پس فعلا شش پر را در نظر میگیریم.)
تقریبا با ارتفاع زیر سطح میز یا میانه پشتی صندلی دسته صندلی را مشخص میکنم و با رسم خطوط گریز دسته سمت دیگر را نیز رسم میکنم.
جانمایی کمد در پرسپکتیو یک نقطهای اتاق
برای بخش انتهایی اتاق یک کمد یا کتابخانه در نظر میگیرم، تقریبا بعد از میز طراحی یک مکعب رسم میکنم، البته برای تخت خواب فضایی را خالی میگذارم.
سمت چپ کمد را با رسم خطوط افقی به عنوان طبقات کتابخانه مشخص میکنم و سمت راست را ساده رها میکنم تا بعد درب کمد لباس در نظر بگیرم.
طراحی تخت خواب در اتاق
فکر میکنم اگر هدفمان طراحی پرسپکتیو اتاق خواب بود، با طراحی یک تخت و یک تابلو عکس عروسی مسیر سادهتری داشتیم! اما این تمرین جزئیات جذابتری دارد. همراستا با میز طراحی یا کمی بلندتر، یک مکعب مستطیل رسم میکنیم که یک وجه آن به دیوار سمت راست و یک وجه به دیوار انتهای اتاق مماس باشد.
برای ابتدا و انتهای تخت کمی لبه مشخص میکنم و پایههای تخت را به فرم مکعب مستطیل رسم میکنم.
برای جانمایی جزئیات، یک بالش و ملحفه روی تخت طراحی میکنم.
اضافه کردن جزئیات و توازن طراحی
با توجه به اینکه سمت چپ طراحی جزئیات بیشتری رسم کردیم، بهتر است چند المان ساده در سمت مقابل طراحی کنیم تا کمی توازن تصویر متعادل شود. برای این منظور روی دیوار کنار تخت یک پوستر یا تابلو میتوانید رسم کنید، حتی میتوانید با چالشی بیشتر یک پنجره طراحی کنید، این به خلاقیت شما ارتباط دارد.
در قسمت انتهای کادر من آویز لباس با چند لباس مشخص میکنم، که خیلی ساده چند پارچه آویزان را تداعی کند و در پایین آن و نزدیک تخت یک کولهپشتی و جوراب طراحی میکنم.
طراحی کفپوش اتاق
اگر قصدمان طراحی پرسپکتیو یک نقطهای ساده اتاق باشد، خیلی از جزئیاتی که رسم کردیم اضافی است، اما وقتی هدفمان طراحی حرفهای پرسپکتیو یک نقطهای اتاق باشد، نباید کف و سقف را خالی بگذاریم. حداقل روی کف لازم است با طراحی المانی وزن بیشتری ایجاد کنیم.
میتوانید با طراحی یک کادر مستطیلی به عنوان فرش این بخش را تکمیل کنید یا با رسم خطوط گریز منظم، کفپوش پارکتی ایجاد کنید. من قسمت میانی اتاق یک فرش رسم میکنم.
و بخشهای اطراف را با خطوط گریز برای کفپوش پارکت آماده میکنم.
از سقف اتاق غافل نمانیم
اگر خسته شدید با طراحی یک حباب لامپ بخش سقف را تکمیل کنید. من کادری روی سقف مشخص میکنم و کمی عمق ایجاد میکنم تا مدلی ساده از کناف سقف باشد.
میتوانید لامپها و جزئیاتی برای نورپردازی ایجاد کنید.
تمیزکاری، دورگیری و رسم جزئیات بیشتر
تا این مرحله طراحی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق ما تمام شد، میتوانید روی خطوط طراحی را با خودکار یا راپید دورگیری کنید و بعد خطوط مداد را پاک کنید.
من ادامه طراحی را نیز با مداد انجام میدهم و وارد مرحلهای میشوم که شاید احساس کنیم به نقطه اول باز میگردیم. با پاک کن خمیری یا معمولی، خطوط طراحی را کمرنگ میکنم و میتوانید با دقت بیشتر خطوط گریز و خط افق را کامل پاک کنید.
هر چه حوصله بیشتری به خرج بدهید، نتیجه بهتری در این بخش به دست میآید.
سپس با اتود یا همان مداد، از سمت چپ طراحی شروع به دورگیری خطوط میکنم. (برای لکه نشدن طراحی و پخش نشدن گرافیت میتوانید کاغذی زیر دست استفاده کنید و مانند من از سمت چپ، اگر راستدست هستید، شروع کنید.)
در این مرحله به ایجاد ضخامت چوب درب و هر بخشی که طراحی میکنید دقت داشته باشید، ما یک صفحه بدون ضخامت نداریم. برای جزئیات دستگیره درب، روی کادر مستطیل محوری استوانهای رسم میکنم و مکعب مستطیلی در انتهای آن، حفره کوچکی هم برای کلید مشخص میکنم.
به جزئیات دقت بیشتر داشته باشید مانند طراحی لولای درب، یا کاغذها و عکسهایی چسبیده روی درب برای طبیعیتر شدن طراحی.
برای میز طراحی هم به ضخامت لبهها و انحنای پایه میز توجه میکنیم، همینطور چند وسیله طراحی هم میتوانیم روی سطح میز رسم کنیم. من دو کشو کوچک هم روی بدنه میز طراحی کردم.
کمد انتهای اتاق را هم با لبهدار کردن طبقات کتابخانه و رسم چند کتاب یا وسیله در طبقات تکمیل میکنم. خط عمود و دستگیره کوچکی هم برای بخش کمد لباس رسم میکنم.
دورگیری صندلی را نیز با دقت بیشتر به جزئیات مانند گودی بخش نشیمن یا دستههای قابل تنظیم صندلی انجام میدهم.
دو پریز هم زیر میز طراحی اضافه میکنم. اضافه کردن این جزئیات در این مراحل، پختگی طراحی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق را بیشتر میکند.
سپس سراغ دورگیری تخت خواب میروم. میتوانید گوشهها و پشتی تخت را گرد طراحی کنید یا فرم خاصی به آن بدهید. کمی روی ملحفه تخت چین ایجاد میکنم تا مرتب بودن بیش از حد، از رئال بودن طراحی نکاهد.
برای پوستر من طرحی در ذهن نداشتم. با توجه به مشغولیت این مدتم با دوره فیگور و آناتومی، صرفا یک طرح فیگور رسم کردم. چین و چروک لباسهای آویزان را هم دقیقتر رسم کردم. چینهای روی این لباسها همان مدل چین drop و pipe است که در جلسه سیزدهم دوره طراحی پایه تمرین کردیم.
بعد سراغ کفپوش اتاق میروم. خطوط افقی یا همان بندهای کفپوش پارکت را هنوز رسم نکردهایم و حالا اضافه میکنم. دقت داشته باشید هرچه به سمت دیوار انتهایی میرویم، پارکتها کوچکتر دیده میشوند و فاصله ظاهری بندها کمتر میشود، یعنی اندازه پارکتهای عقبی کوتاهتر از پارکتهای جلو باشد تا طراحی پرسپکتیو یک نقطهای اتاق با ایراد دیده نشود.
من طراحی اتاق را بدون سایهپردازی در ذهن داشتم، زیرا به اندازه کافی زمان آموزش طولانی شد، اما شما میتوانید بخشهای زیر تخت، میز طراحی، داخل طبقات کتابخانه و هر بخشی را که نورپردازی سادهای از بالا باعث ایجاد سایه میشود کمی سایه بزنید.
چند چراغ کوچک هم روی سقف اضافه میکنم و طراحی پرسپکتیو اتاق خودم را تمام میکنم.
سخن پایانی
این آموزش بیش از چیزی که در ذهن داشتم طولانی شد، البته این حق را به دوستانی که تمرین طراحی کمتری دارند میدهم که در طراحی میز و صندلی با چالش بیشتری مواجه شوند. اگر برای هر بخش نیاز به آموزش مجزایی دارید میتوانید در بخش نظرات به این مورد اشاره کنید.
چند نکته در این آموزش اهمیت دارد:
اگر بخواهید برای کفپوش یا طراحی سقف از فرم بیضی یا دایره استفاده کنید، باز هم نیاز به طراحی یک مربع خواهید داشت (که در پرسپکتیو به شکل ذوزنقه دیده میشود) و دایره باید داخل آن قرار بگیرد.
اگر در ذهنتان صندلی، میز طراحی یا حتی فرش را چرخیده در نظر گرفتهاید، دقت داشته باشید که چرخش هر کدام از المانهای داخل اتاق حول محور عمودی باعث میشود آن وسیله در پرسپکتیو دو نقطهای قرار بگیرد، یعنی دیگر به نقطه پرسپکتیو اصلی اتاق ارتباطی ندارد و لازم است روی خط افق دو نقطه دیگر در نظر بگیریم. این با شیبدار بودن یک صفحه فرق دارد: صفحه شیبدار خطوط عمقیاش را حفظ میکند و همچنان به نقطه پرسپکتیو اصلی میرسد. این موضوع را در آموزش پرسپکتیو دو نقطهای توضیح دادهام و برای اتاق هم در آینده با هم تمرین خواهیم کرد.
و نکته آخر، همانطور که در ترتیب مراحل هم مشاهده کردید، رسم کادر مربع یا مستطیل و حجم مکعب یا مستطیل برای راهنما و ایجاد ساختار اولیه طراحی اهمیت زیادی دارد. هر بخش از طراحی که دچار پیچیدگی شدید، از این روش استفاده کنید.
امیدوارم این آموزش طراحی پرسپکتیو برای شما کاربردی باشد. پرسپکتیوی که سعی در آموزش آن داشتم و دارم مناسب طراحی کمیک و روایت داستانی است، به دقت طراحی صنعتی و مهندسی نیست و خارج از قوانین پرسپکتیو هم نیست.
ممنونم از توجهی که برای مشاهده فیلم یا مطالعه این مطلب صرف کردید، اگر نکته یا موضوع خاصی در ذهنتان دارید در بخش نظرات با من و سایر دوستان آن را در میان بگذارید.
این مطلب و آموزش توسط گروه طراحی روشن بدون هیچ حمایت مالی آماده شده است، اگر از نوشته و فیلم استفاده میکنید و بازنشر میدهید، لطفا نام منبع را حذف نکنید، تا زحمت و هزینهای که پرداختهایم، حفظ شود. ممنونم


هنوز هیچ دیدگاهی ارسال نشده است. شما اولین دیدگاه را ارسال کنید.